Wat is de rol van zink bij je gezondheid?

Hoe zink in je lichaam werkt

Zink is een mineraal dat op veel plekken in je lichaam een rol speelt. Het is nodig voor de werking van honderden enzymen die processen aansturen, zoals de groei van cellen en de aanmaak van DNA.

Een belangrijk onderdeel hiervan is de intestinale absorptie. Dit betekent dat je darmen het zink uit je voeding moeten opnemen in het bloed. Wanneer dit proces goed verloopt, kan zink worden getransporteerd naar de organen en weefsels waar het nodig is.

Een andere rol van zink is de beïnvloeding van de gastro-intestinale secretie. Dit is het proces waarbij je maag en darmen spijsverteringssappen uitscheiden. Zink helpt bij het in stand houden van de slijmvliezen in je spijsverteringskanaal, wat bijdraagt aan een gezonde opname van andere voedingsstoffen.

Signalen van een zinktekort

Bel direct 112 als je acute, ernstige klachten ervaart. Bij minder acute maar zorgwekkende signalen, zoals infecties die niet genezen of zeer ernstige wondproblemen, neem je direct contact op met je huisarts.

Een tekort aan zink uit zich vaak op verschillende manieren. Een van de meest zichtbare signalen is een vertraagde wondgenezing. In ernstige gevallen kan dit leiden tot een ulcus cruris, wat een open zweer aan het onderbeen is die moeilijk geneest.

Andere symptomen kunnen zijn:

• Een verzwakt afweersysteem, waardoor je vaker ziek bent.
• Haaruitval of broze nagels.
• Een verminderde smaak en reuk.
• Huiduitslag of een droge huid.

Het is goed om te weten dat klachten bij vrouwen vaak anders zijn en vaker gemist worden. Symptomen kunnen minder duidelijk zijn of worden toegeschreven aan stress of hormonale schommelingen. Als je merkt dat kleine wondjes erg langzaam genezen, is het verstandig om dit te bespreken met je huisarts.

In zeer zeldzame gevallen kan een ernstig tekort aan mineralen en vitamines leiden tot specifieke bloedafwijkingen, zoals sideroblastische anemie. Dit is een vorm van bloedarmoede waarbij het lichaam wel ijzer heeft, maar dit niet goed kan gebruiken om rode bloedcellen te maken. Dit is een complexe medische situatie die altijd door een arts moet worden vastgesteld en behandeld.

Zink in je voeding

De meeste mensen halen voldoende zink uit hun dagelijkse maaltijden. Zink in voeding komt voor in diverse producten, waarbij dierlijke bronnen vaak een betere zink opname hebben dan plantaardige bronnen. Dit komt omdat sommige planten stoffen bevatten die de opname van zink in de darmen kunnen remmen.

Goede bronnen van zink zijn onder andere:

• Vlees, vis en schaaldieren (vooral oesters).
• Zuivelproducten zoals kaas en yoghurt.
• Volkorenproducten, noten en zaden.
• Peulvruchten zoals linzen en kikkererwten.

Om inzicht te krijgen in hoeveel zink en andere mineralen je binnenkrijgt, kun je gebruikmaken van Mijn Eetmeter. Dit is een hulpmiddel dat helpt om te controleren of je voedingspatroon aansluit bij de richtlijnen voor veilig eten en een gezonde balans.

Zowel zink als Vitamine C zijn afzonderlijk belangrijk voor het ondersteunen van je immuunsysteem. Een goede balans tussen deze voedingsstoffen helpt je lichaam om gezond te blijven.

Onderzoek en supplementen

Als je huisarts vermoedt dat je een tekort hebt, kan er een bloedonderzoek worden gedaan. De uitslag laat zien hoeveel zink er in je serum aanwezig is.

Soms kijkt een arts naar de balans met andere sporenelementen zoals selenium, omdat ze samenwerken in het lichaam. Dit kan bijvoorbeeld gaan over organisch gebonden selenium.

Wanneer uit onderzoek blijkt dat voeding alleen niet voldoende is, kan een arts adviseren om tijdelijk gebruik te maken van supplementen. Je ziet in de winkel vaak combinaties zoals Calcium Magnesium Zink.

Houd er rekening mee dat mineralen met elkaar kunnen concurreren tijdens de opname in je darmen. Te veel van het ene mineraal kan de opname van het andere namelijk hinderen.

Je kunt kiezen voor verschillende vormen, zoals een zink supplement in vloeibare vorm of zink tabletten. Gebruik deze nooit op eigen houtje, maar altijd in overleg met je arts.

Dit is zeker belangrijk voor hartpatiënten, omdat sommige supplementen invloed kunnen hebben op de werking van medicatie die je gebruikt voor je hart of bloeddruk. Overleg altijd met je cardioloog voordat je start met supplementen.

Maak een lijst van je huidige supplementen en voeding om te bespreken met je huisarts.

Disclaimer: deze informatie vervangt geen medisch advies; neem bij klachten of twijfel contact op met je huisarts of cardioloog, bel bij acute klachten 112.