Wat is de rol van magnesium bij je hartgezondheid?

Hoe werkt magnesium in je lichaam?

Magnesium is een mineraal dat op veel plekken in je lichaam voorkomt. Een groot deel bevindt zich als magnesium in botten en een kleiner deel als magnesium in zachte weefsels, zoals je spieren en organen. In je bloed circuleert slechts een kleine hoeveelheid, maar dit deel is noodzakelijk voor de dagelijkse processen.

Het mineraal fungeert als een soort ontsteker voor talloze enzymatische reacties. Zonder magnesium kunnen processen zoals de energieproductie in je cellen en de synthese van eiwitten niet goed verlopen. Voor je hart betekent dit dat de spiercellen voldoende energie hebben om samen te trekken en weer te ontspannen.

De magnesium opname vindt voornamelijk plaats in de dunne darm. Hier wordt het mineraal vanuit je voeding opgenomen in de bloedbaan. De hoeveelheid die daadwerkelijk wordt opgenomen, hangt af van de biologische beschikbaarheid; dit is het percentage van de stof dat je lichaam ook echt kan gebruiken.

Verschillende vormen van magnesium

Niet alle vormen van magnesium zijn hetzelfde. In de medische wereld wordt onderscheid gemaakt tussen organische verbindingen en anorganische verbindingen. Organische vormen zijn vaak gebonden aan andere moleculen, waardoor ze doorgaans beter worden opgenomen door het lichaam.

Er zijn verschillende aminozuurgecheleerde magnesiumvormen. Dit zijn verbindingen waarbij het magnesium is gekoppeld aan een aminozuur. Enkele voorbeelden hiervan zijn:

• Magnesium Citraat: een veelgebruikte vorm die vaak wordt gekozen vanwege de opname.
• Magnesium Bisglycinaat: magnesium gebonden aan het aminozuur glycine, wat vaak milder is voor de maag. Op verpakkingen zie je bijvoorbeeld vaak Magnesium Bisglycinaat 300mg.
• Magnesium Malaat: een vorm die vaak wordt geassocieerd met energieproductie.
• Magnesium Tauraat: een supplementvorm waarbij magnesium is gebonden aan taurine; taurine zelf is een stof die van nature in het hart voorkomt.

Het actieve deel van deze verbindingen wordt elementair magnesium genoemd. Dit is de werkelijke hoeveelheid mineraal die vrijkomt nadat de binding met het aminozuur of de organische stof is verbroken.

Signalen van een magnesium tekort

Een magnesium tekort uit zich bij iedereen anders. Veelvoorkomende signalen zijn spierkrampen, trillende oogleden of een onrustig gevoel in de benen. Omdat magnesium ook invloed heeft op je zenuwstelsel, kun je bij een tekort last hebben van verminderde mentale helderheid, prikkelbaarheid of een lagere geestelijke veerkracht bij stress.

Bij vrouwen kunnen deze klachten subtieler zijn of anders verlopen en worden ze soms gemist. Vermoeidheid en stemmingswisselingen worden soms toegeschreven aan andere oorzaken, terwijl een tekort aan mineralen een rol speelt. Het is daarom raadzaam om specifiek naar deze signalen te kijken in overleg met je huisarts of cardioloog.

Naast fysieke klachten kan een tekort invloed hebben op je mentale gesteldheid. Wanneer je veel geestelijke inspanning levert, verbruikt je lichaam meer magnesium. Een tekort kan dan leiden tot snellere mentale uitputting.

Onderzoek en risicofactoren

Als je vermoedt dat je een tekort hebt, kan de huisarts of cardioloog besluiten om dit te onderzoeken. De meest gebruikte methode is het magnesiumtekort meten via een bloedonderzoek. Volgens Thuisarts kan een normale bloedwaarde echter toch een tekort in de weefsels maskeren, omdat slechts een klein deel van het magnesium in het bloed zit.

Bepaalde groepen mensen hebben een hoger risico op een tekort. Volgens de NHG-richtlijn kunnen mensen met diabetes type 2 bijvoorbeeld meer magnesium verliezen via de urine, waardoor de kans op een tekort toeneemt. Ook bij mensen met chronische hart- en vaatziekten is de balans van mineralen vaak verstoord.

Magnesium uit voeding en supplementen

De beste manier om je magnesium inname te waarborgen is via je voeding. De Schijf van Vijf biedt een goede richtlijn voor een gebalanceerd voedingspatroon. Producten zoals spinazie, pompoenpitten, amandelen en volkoren granen bevatten veel magnesium in voeding.

Soms is het nodig om magnesium aanvullen via supplementen, bijvoorbeeld bij een medische indicatie of een zeer beperkt voedingspatroon. Er zijn veel verschillende merken en varianten op de markt, zoals Magnesan Forte Plus, Viv Support of lucovitaal magnesium nacht. In overleg met je arts kun je kiezen voor verschillende toedieningsvormen, zoals capsules met een time release werking voor een geleidelijke afgifte. Soms wordt vitamine B6 (P-5-P) toegevoegd aan supplementen, omdat dit de opname van magnesium in de cellen kan ondersteunen.

Let op met alternatieve methoden zoals magnesium in zalfjes of badzout uit de Zechtstein zee of magnesium in de Dode Zee. Hoewel deze producten populair zijn voor ontspanning van de spieren, is de opname via de huid volgens de Hartstichting beperkt in vergelijking met inname via de mond.

Wanneer je overweegt om supplementen te gebruiken, is het raadzaam om naar de samenstelling te kijken. Kies voor vormen met een hoge biologische beschikbaarheid om overmatige klachten aan de darmen te voorkomen. In de orthomoleculaire voedingsleer, waar experts zoals Jeroen de Baaij over schrijven, wordt vaak gekeken naar deze specifieke vormen voor een optimale balans.

Vraag je huisarts of cardioloog bij een volgend consult: “Is mijn magnesiumspiegel op basis van mijn bloedwaarden en medicatiegebruik op een gezond niveau, of is aanvulling voor mij zinvol?”

Deze informatie is algemeen en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je, neem dan contact op met je huisarts of cardioloog. Bij acute klachten bel je 112.