Wat is fructose en wat doet het met je hart?

Hoe fructose in je lichaam werkt

Fructose is een enkelvoudige suiker. In tegenstelling tot glucose, dat door bijna elke cel in je lichaam als energie kan worden gebruikt, wordt fructose hoofdzakelijk door de lever verwerkt. Wanneer je een grote hoeveelheid fructose binnenkrijgt, kan de lever dit niet snel genoeg omzetten. Een deel hiervan wordt dan direct omgezet in vet.

Dit proces kan leiden tot een vette lever en een toename van het vet rondom je organen. Wanneer dit proces langdurig gebeurt, kan dit de gevoeligheid voor insuline verminderen. Volgens de Hartstichting is een verminderde insulinegevoeligheid een belangrijke stap richting het ontwikkelen van type 2 diabetes.

In de dunne darm wordt fructose opgenomen in het bloed. Bij gezonde personen kan het lichaam dit proces goed reguleren, maar bij een overmaat aan bewerkte suikers raakt het systeem overbelast. Dit heeft invloed op je bloeddruk en cholesterolgehalte, wat de kans op hart- en vaatziekten vergroot.

Natuurlijke versus onnatuurlijke fructose

Er is een groot verschil tussen de suikers in een appel en de suikers in een fles cola. In fruit vind je natuurlijke fructose, maar dit zit samen met water en vezels. Deze vezels zorgen ervoor dat de suikers langzamer worden opgenomen in je bloed, waardoor er minder snel een piek ontstaat.

In veel bewerkte voedingsmiddelen wordt gebruikgemaakt van high fructose corn syrup (ook wel high-fructose corn syrup genoemd). Dit is een industriële variant van suiker die vaak in frisdranken, sauzen en snacks zit. Omdat deze vorm van fructose puur is en geen vezels bevat, kan je lever het minder goed verwerken. Dit draagt sneller bij aan gewichtstoename en metabole problemen.

De glykemische index geeft aan hoe snel een koolhydraat je bloedsuikerspiegel verhoogt. Hoewel fructose zelf een lagere glykemische index heeft dan glucose, is het effect op de lange termijn bij overmatige inname schadelijk voor je stofwisseling en je hartgezondheid.

Zeldzame vormen van fructose-intolerantie

Voor de meeste mensen is fructose een onderdeel van hun voeding, maar sommige mensen kunnen dit niet verwerken. Er is sprake van een erfelijke fructose-intolerantie wanneer het lichaam het enzym mist dat nodig is voor de afbraak van fructose. Dit is een zeldzame, aangeboren aandoening die al in de kindertijd wordt vastgesteld.

Bij deze vorm van intolerantie leidt de inname van fructose tot een ophoping van giftige stoffen en een gevaarlijke daling van de bloedsuikerspiegel. Dit is een ernstige medische conditie die strikte controle door een arts vereist. Dit staat los van de algemene gevoeligheid voor suikers die mensen met diabetes type 2 ervaren.

Wat kun je zelf doen voor een gezond hart?

Een gezonde leefstijl is de beste manier om de risico’s van te veel suiker te beperken. De Schijf van Vijf adviseert om voornamelijk onbewerkte producten te eten. Kies voor vers fruit in plaats van vruchtensappen of gesuikerde snacks.

Let bij het lezen van ingrediëntenlijsten op termen als fructose, glucosestreepsiroop of andere toevoegingen die wijzen op toegevoegde suikers. Een voedingspatroon met minder toegevoegde suikers helpt om het visceraal vet te verminderen en houdt je bloeddruk stabiel.

Naast voeding is beweging een belangrijke factor. Cardiologen adviseren regelmatig te sporten omdat dit helpt om de insulinegevoeligheid van je cellen te verbeteren. Hierdoor kan je lichaam suikers effectiever verwerken, zelfs als er fructose aanwezig is.

Overzicht van suikerbronnen

Wanneer contact opnemen met een arts?

Als je merkt dat je veel trek hebt in suiker, onverklaarbaar gewicht aankomt of vaak erg moe bent, is het verstandig om naar je huisarts te gaan. Een arts kan via bloedonderzoek kijken naar je nuchtere glucosewaarden en cholesterol om te bepalen of er sprake is van een verhoogd risico op diabetes type 2.

Neem direct contact op met je huisarts of cardioloog als je twijfelt over je voedingspatroon in combinatie met hartmedicatie. Pas nooit zelfstandig je medicatie aan, maar doe dit altijd in overleg met je arts.

Bel direct 112 bij acute klachten zoals pijn op de borst, plotselinge kortademigheid of uitvalverschijnselen.

Je kunt je huisarts vragen: “In hoeverre heeft mijn huidige suikerinname invloed op mijn bloeddruk en cholesterolgehalte?”

Deze informatie is algemeen en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je, neem dan contact op met je huisarts of cardioloog. Bij acute klachten bel je 112.